เล่าสู่กันฟัง จากอิตาลีถึงเมืองไทย

ระหว่างนั่งรถประจำทาง นอกจากจะมองออกไปนอกหน้าต่างแล้ว ก็คงหลีกเลี่ยงไม่ได้ที่จะสังเกตผู้ร่วมเดินทางบนรถใช่ไหมคะ หลังจากที่ได้บรรยายถึงเด็กวัยรุ่น และผู้สุงวัยไปใน2ตอนที่แล้ว ผู้เขียนจะเล่าถึงกลุ่มคนหลากหลายเชื้อชาติบ้างค่ะ จังหวัด Piacenza จะไม่ใช่จังหวัดที่ใหญ่มากนัก แต่ก็มีชาวต่างชาติอาศัยอยู่หลายเชื้อชาติ ที่พบเจอเยอะที่สุดเห็นจะเป็นชาวยุโรปตะวันออก เช่นชาวโรมาเนีย และอัลบาเนีย ที่เข้ามาหางานทำในประเทสอิตาลี รองๆลงมาเห็นจะเป็นชาวอัฟริกัน ชาวอาหรับซึ่งน่าจะมีจำนวนมากพอๆกัน ชาวจีนก็เช่นกันค่ะ ชาวอาหรับและชาวจีนนี้ส่วนใหญ่ น่าจะเกือบทั้งหมด เข้ามาทำกิจการสร้างฐานะ เช่นเปิดร้านอาหาร ร้านขายของชำ มินิมาร์ต ซึ่งหลายปีหลังมานี้มีมากทวีคูณจากเมื่อก่อนอย่างเห็นได้ชัด ส่วนชาวฟิลิปปินส์ส่วนใหญ่จะทำงานด้านเซอร์วิส เป็นแม่บ้าน พี่เลี้ยงเด็ก และดูแลคนแก่ ชาวอินเดีย และญี่ปุ่นก็มีบ้างแต่ไม่เป็นกลุ่มเป็นก้อนนัก ส่วนคนไทยนั้นส่วนใหญ่จะเป็นแม่บ้านที่แต่งงานกับชาวอิตาเลียน ในเมืองใหญ่ๆและเมืองธุรกิจอย่างมิลานนั้น ชาวเอเชียเช่นญี่ปุ่น เกาหลีมาอยู่ที่นี่ด้วยหน้าที่การงานเยอะค่ะ เมือง Piacenza ที่ผู้เขียนอาศัยอยู่นี้ไม่ใช่เมืองธุรกิจ แต่เป็นเมืองกสิกรรม และอุตสาหกรรมขนาดกลางและขนาดเล็ก

สิ่งที่ไม่ค่อยจะพึงประสงค์นักก็คือ ผู้โดยสารรถประจำทางชาวต่างชาตินั้นมักจะถูกมองด้วยสายตาไม่ค่อยดีนัก ก็ไม่ได้เป็นแบบนี้เสมอไปหรอกค่ะ แต่ก็บ่อยครั้งค่ะที่รู้สึกว่าผู้โดยสารชาวอิตาเลียนและคนขับรถเมล์เองก็ตามจะไม่ค่อยพอใจนักกะชาวต่างชาติ ตัวผู้เขียนเองนั้นมักจะพยายามทำตัวให้สำรวม ในเมื่อชาวต่างชาติก็มักจะถูกจัดให้เป็นพลเมืองชั้นที่2อยู่แล้ว เราเองก็ต้องพยายามให้คนอื่นมองเราในสายตาที่ดีที่สุดเท่าที่จะทำได้ เช่นแต่งตัวให้ดูดีมีบุคลิก สำรวมเรียบร้อย ผู้เขียนสังเกตมาตลอดว่า ผู้หญิงชาวอัฟริกันมักจะคุยโทรศัพท์ระหว่างทาง และไม่ควบคุมระดับเสียงของตนเอง จนเป็นที่รำคาญของผู้คนบนรถเมล์ คนขับรถเมล์เองบางทีก็ทนไม่ไหวจนลุกขึ้นมาต่อว่า ว่าคนอื่นน่ะเขาไม่ได้อยากรู้เรื่องของคุณหรอกนะ แต่ส่วนใหญ่หล่อนๆทั้งหลายก็จะยังคงคุยออกอารมณ์ต่อไปโดยไม่แคร์คนรอบข้าง แบบนี้ผู้เขียนเองก็ไม่ไหวเหมือนกันค่ะ ผู้ชายชาวอัฟริกันที่หอบหิ้วกระสอบใหญ่ๆบรรจุสินค้าที่เดินขาย หรือแบกะดินขายตามที่ต่างๆ

อย่างไรก็ดี ผู้เขียนก็ไม่ชอบใจที่คนขับรถเมล์บางคนก็ปฏิบัติตัวไม่ถูกต้องต่อผู้โดยสารต่างชาติ เพราะเหมารวมไปหมดว่าชาวต่างชาติมักจะโกงไม่ตอกตั๋วรถบ้างล่ะ หรือจัดว่าเป็นคนไม่มีการศึกษา ยากจนบ้างล่ะ การดูถูกคนต่างชาติแบบนี้ยังมีให้เห็นอยู่มากในประเทศอิตาลีนะคะ เคยพบเห็นด้วยตัวเองว่าถูกแกล้งเช่นจอดเลยป้าย มีอยู่ครั้งนึงผู้เขียนนั่งรถประจำทางไปทำธุระในตัวเมือง เมื่อใกล้จะถึงป้ายหน้าโรงพยาบาล มีชายหนุ่มผิวสีที่แขนมีผ้าพันคลอ้งที่คอไว้กดกริ่งเพื่อให้จอด แต่คนขับกลับไม่จอด ชายผู้นี้เกิดเดือดดาลจนวิ่งถลาไปหน้ารถ จับคอเสื้อคนขับรถกระชากขึ้นมาด้วยหน้าตาดุเดือดและด่าว่า เห็นไหมว่าคนเขามีแผลไม่สบาย ทำไมกดกริ่งแล้วไม่จอด เรียกได้ว่าตาต่อตาฟันต่อฟัน ผู้เขียนนั่งอยู่ช่วงกลางรถก็ตกใจเหมือนกันนะคะ ใจคอไม่ค่อยดีกลัวมีการต่อย ทิ่มแทงอะไรกันขึ้นมาล่ะ แย่แน่ๆเลย แต่ก็ไม่มีอะไรรุนแรงไปกว่านี้ค่ะ คนขับรถไม่กล้าต่อปากต่อคำ เปิดประตูรถให้ชายผู้นั้นลงรถไป ถึงแม้ว่าการขู่แบบนี้มันเกินไปหน่อยก็จริง แต่ว่าคนขับรถที่ชอบแกล้งชาวต่างชาตินี่ก็สมควรโดนดีบ้างเหมือนกันนะคะ โดยเฉพาะเวลาที่ผู้หญิงที่มีเด็กเล็ก มีรถเข็นเด็ก สองมือพัลวันกดกริ่งแล้วไม่ยอมจอดให้ตรงป้าย จงใจจอดเลยไปเยอะๆเหมือนตั้งใจแกล้งเพื่อความสะใจอะไรบางอย่าง มันก็น่าที่จะโดนขู่กระชากคอเสื้อแบบนั้นบ้างเหมือนกันค่ะ

การแบ่งแยกเชื้อชาติที่ประเทศอิตาลียังมีอยู่มากค่ะ มันสั่งสมมานานจนปลูกฝังต่อๆไปสู่รุ่นลูกหลาน จะไม่ให้เป็นอย่างนี้ได้อย่างไรในเมื่อเกมส์การเมืองก็มีการเน้นให้คนอิตาเลียนกีดกันชาวต่างชาติ ข่าวในทีวีก็มักโจมตีชาวต่างชาติ เนื่องจากว่าชาวต่างชาติที่เข้ามาแย่งงานและทำให้รัฐต้องมีรายจ่ายเพิ่มขึ้น ส่วนตัวผู้เขียนเองคิดว่าไม่สมควรมีการกีดกัน แต่ควรสร้างระดับการควบคุมแรงงาน และเอาจริงเอาจังกับกฏหมาย ใครทำผิดอะไรก็ปฏิบัติตามกม. ใครที่ทำงานสุจริตก็สมควรปล่อยให้เขาได้อยู่อย่างเท่าเทียมชาวอิตาเลียน คนอิตาเลียนเองที่ไปทำงานต่างประเทศก็มีอยู่ไม่น้อย ถ้าพวกเขาถูกรังเกลียดรังแก พวกเขาก็คงไม่พอใจในความไม่เป็นธรรมเหมือนกันใช่ไหมคะ แต่การเปิดใจกว้างนั้นคงจะยากมากพอสมควร ในเมื่อชาวอิตาเลียนด้วยกันเองยังแบ่งแยกระหว่างคนเหนือกะคนใต้ เรือ่งนี้เป็นเรือ่งละเอียดอ่อน ผู้เขียนคงจะไม่ต่อให้ยืดยาวเกินไป จบเรื่องเล่าบนรถเมล์แค่นี้ก่อนนะคะ

วันนี้ผู้เขียนอยากจะเล่าถึงปฏิกิริยา นิสัย ความประพฤติของชาวอิตาเลียนและชาวต่างชาติที่อาศัยอยู่ในเมือง Piacenza ที่ผู้เขียนอาศัยอยู่นี้ค่ะ ผู้เขียนรู้สึกว่าการใช้บริการรถประจำทางนั้น ทำให้เราศึกษาผู้คนได้เยอะทีเดียวค่ะ บ้านของผู้เขียนอยู่นอกเมือง ถ้าขับรถเข้าตัวเมืองก็ใช้เวลาประมาณ 20-30 นาที แล้วแต่ความหนาแน่นของจราจร แต่ถ้าผู้เขียนจะไปทำธุระในใจกลางเมือง ผู้เขียนจะเลือกใช้รถเมล์มากกว่าค่ะ เพราะในตัวเมืองนั้นมีที่จอดรถน้อย ที่จอดรถใหญ่ๆก็มักจะอยู่ไกลสถานที่ๆต้องไป ทำให้ต้องเดินเยอะมาก และหยอดเหรียญค่าจอดรถแพงเหมอืนกัน สู้ขึ้นรถเมล์ไม่ได้ ไม่ต้องกังวลเรือ่งหมดเวลาที่จอดรถด้วยค่ะ (เวลาจอดรถ จะตอ้งหยอดเหรียญในตู้อัตโนมัติ แล้วนำสลิปที่ได้ออกมาวางไว้ด้านในของรถ ในที่ๆสามารถเห็นได้ชัด ตอนนี้ 25 เซ็นต์จอดได้ 30 นาที ก็ต้องกะเวลาว่าจะต้องจอดนานเท่าไหร่) อีกอย่าง ผู้เขียนไม่มีรถยนต์เป็นของตัวเอง ใช้รถสามีบ้างในเวลาที่สามีไม่ต้องใช้รถ รถพ่อสามีบ้าง คุณพ่อสามีนี้น่ารักที่สุดเลยค่ะ เพราะไม่หวงรถ ให้ผู้เขียนขับได้ตามสบายเมื่อต้องการ แต่ผู้เขียนก็ไม่อยากรบกวนมาก จึงเลือกที่จะขึ้นรถเมล์เมื่อเข้าตัวเมืองเพราะมีความสะดวกมาก จะขอยืมรถใช้ก็ต่อเมื่อไปในสถานที่ๆไม่สะดวกจะขึ้นรถเมล์

มาเข้าเรื่องในหัวข้อดีกว่าค่ะ ผู้ใช้บริการรถเมล์นั้นส่วนใหญ่มักจะเป็นเด็กวัยรุ่น ในช่วงวัยกำลังเรียนและยังไม่สามารถขับรถได้ ผุ้อาวุโส และชาวต่างชาติตั้งแต่เด็กจนถึงผู้ใหญ่ ทั้งชายหญิง กลุ่มหลังนี้จะเป็นกลุ่มคนที่ไม่มีกำลังทรัพย์ในการมีรถยนต์ส่วนตัว เช่นผู้ใช้แรงงาน และแม่บ้าน (อย่างผู้เขียนเป็นต้น) ผู้อ่านอาจจะนึกในใจว่า เอ๊ะ ผู้เขียนต้องการสื่ออะไรกะการเล่าเรือ่งคนบนรถเมล์ จริงๆแล้วผู้เขียนเคยเกิดความข้องใจ ไม่คอ่ยชอบใจ อะไรหลายอย่างกะเหตุการณ์บนรถเมล์ ทั้งผู้ใช้บริการและคนขับรถเมล์ ผู้เขียนคิดว่าบนรถเมล์เนี่ยแหละเราสามารถเห็นนิสัยใจคอ วัฒนธรรม สะท้อนสังคมได้ดีทีเดียวค่ะ

ก่อนอื่นเลยผู้เขียนขอพูดถึงกลุ่มเด็กวัยรุ่นชาวอิตาเลียนทั่วไป รวมไปถึงลูกหลานของชาวต่างชาติที่มาตั้งรกรากอยู่ที่นี่จนเรียกได้ว่าเป็นเด็กอิตาเลียนก็ว่าได้ค่ะ ผู้เขียนมีความเห็นส่วนตัวว่า วัยรุ่นที่นี่ช่างไม่รู้จักเคารพคนอื่นเสียเลย และไม่ค่อยแสดงน้ำใจ เด็กวัยรุ่นส่วนใหญ่มักจะวางกระเป๋าเป้ของพวกเขาบนที่นั่งข้างๆ และเสียบหูฟังๆเพลง ไม่สนใจคนรอบข้าง ถึงผู้โดยสารเยอะและไม่มีที่นั่งพวกเขาก็จะมองออกไปนอกหน้าต่าง โยกหัวตามจังหวะเพลง ถ้าคนที่ไม่มีที่นั่งขี้เกียจจะไปทู่ซี้กะเด็กเหล่านี้ก็จะช่างมันไป อาจจะคิดว่าเดี๋ยวก็ลงแล้ว แต่บางคนก็จะเข้าไปใกล้ๆถามว่าที่นั่งนี่ว่างมั้ย พร้อมกะส่งสายตาให้เข้าใจว่า คุณกำลังเบียดเบียนคนอื่นอยู่ เด็กวัยรุ่นผู้นั้นก็จะลากกระเป๋าลงพื้นแต่ก็มักจะไม่พูดตอบไม่ขอโทษอะไรแต่อย่างใด ผู้เขียนสังเกตว่าเด็กที่ทำนิสัยลักษณะนี้มักจะเป็นเด็กผู้ชาย ส่วนเด็กผู้หญิงส่วนมากถ้าเห็นคนยืนใกล้ๆก็มักจะรู้ตัวเองและยกกระเป๋าออกจากที่นั่งซะ สิ่งที่ผู้เขียนไม่สบอารมณ์อย่างมากคือ เมื่อมีผู้หญิงตัังครรภ์ หรืออุ้มลูกเล็กๆ เด็กวัยรุ่นพวกนี้มักจะมองออกไปทางอื่นทำเป็นไม่สนใจ ถ้าตัวผู้เขียนเองมีที่นั่งก็มักจะเรียกหญิงตั้งครรภ์หรือมีเด็กเล็กให้มานั่งแทนผู้เขียน บางทีก็มีคุณป้าคนอื่นลุกให้นั่งแทน เอ…เด็กสมัยนี้เขาเป็นอย่างไร ตนเองสบายไม่ต้องสนใจคนรอบข้าง จะไปโทษใครได้เล่า ก็คงตอ้งโทษผู้ที่สั่งสอนอบรมและสังคมรอบข้าง ที่มักจะสอนให้รู้เอาตัวรอดเป็นยอดดี แต่ก็ลืมสอนเรือ่งของคุณธรรม และสมบัติผู้ดีเข้าไปด้วย ถึงสังคมไทยตอนนี้ก็เริ่มเปลี่ยนไปเยอะก็ตามแต่ผู้เขียนเชื่อค่ะว่าเด็กไทยยังมีความอ่อนน้อมและมีน้ำใจมากกว่าเด็กที่นี่

อีกพฤติกรรมหนึ่งที่ผู้เขียนเห็นประจำก็คือ ในช่วงท้ายของรถเมล์จะมีที่นั่งอยู่ 2 แถวที่หันหน้าเข้าหากัน เด็กวัยุร่นก็มักจะจองที่นั่งตรงนั้น เพราะว่าพวกเขาสามารถยืดขา เอาเท้าไปวางบนที่นั่งฝั่งตรงข้ามที่หันหน้าเข้าหากันได้ เบาะของอีกฝั่งก็จะเปรอะ เลอะเทอะรอยรองเท้า ผู้เขียนคิดตำหนิทุกทีแต่ก็ไม่เคยออกเสียงอะไรเนื่องจากว่าตัวผู้เขียนเองไม่ค่อยอยากมีเรื่องกับใคร ในเมื่อเราก็ไม่ได้เป็นพ่อเป็นแม่เขา เมื่อวานซืนผู้เขียนได้ขึ้นรถเมล์เข้าใจกลางเมือง เห็นเด็กวัยรุ่นชาย 2 คนทำพฤติกรรมนี้ ซึ่งเป็นเรือ่งปรกติของพวกเขา มีผู้โดยสารหญิงอายุน่าจะพอๆกะผู้เขียนมองหาที่นั่ง แล้วก็ไปหยุดอยู่ที่ๆเด็กชายประทับรองเท้าไว้บนเบาะนั่งตรงข้ามกะที่นั่งของตนเอง ผู้โดยสารหญิงคนนั้นตำหนิเด็กชายวัยรุ่น ว่าที่ตรงนี้เป็นที่นั่งไม่ใช่ที่พาดเท้า เด็กคนนั้นก็หดขาลงมองหน้าหญิงสาวซึ่งหยิบกระดาษทิชชู่จากกระเป๋าออกมาเช็ดที่นั่งนั้น เพื่อนของเด็กหนุ่มรายนั้นที่นั่งอยู่ด้วยกันก็ออกเสียงว่า “โอ๊ย ไม่สกปรกหรอก นั่งไปเหอะน่า” หญิงสาวทำเป็นไม่สนใจเมื่อเช็ดเสร็จเธอก็นั่งลง มีเด็กวัยรุ่นอีกคนที่นั่งห่างออกไปส่งเสียงถามว่าเกิดอะไรขึ้น ไอ้เด็กหนุ่มคนเดิมก็พูดเสียงดัง หัวร่อต่อกระซิกกะเพือ่นโดยใช้คำหยาบคายทำนองว่า จะมาทำสั่งสอนอะไร เราไม่สนใจซักอย่าง ช่างแ**มันเถอะ ผู้เขียนได้เห็นได้ฟังเด็กพวกนี้แล้วรู้สึกหดหู่ใจยิ่งนัก สังคมช่างเสื่อมถอยเสียจริง ผู้เขียนเองก็มีลูกชาย 1 คน ก็มีความกังวลใจไม่ใช่น้อยกับสังคมเด็กวัยรุ่นที่เห็นอยู่ตลอดเวลา ลูกชายของผู้เขียนเป็นเด็กเรียบร้อย การที่จะอยู่ในสังคมที่ผู้อ่อนแอจะถูกเอาเปรียบหรือทำร้ายนั้นมันไม่ใช่เรื่องง่ายเลย ผู้เขียนสนับสนุนให้เขาเล่นกังฟูมาเป็นปีที่ 3แล้วก็เพราะเหตุนี้ด้วยค่ะ รู้ศิลปะป้องกันตัวไว้ก็คงไม่เสียหลาย

ผู้เขียนจะมาเล่าตอนต่อไปเร็วๆนี้นะคะ เรื่องนี้ถ้าคุยกันจริงๆก็ยาวเหมือนกันค่ะ